Specific category icon

Dowody osobiste

Wstecz

PESEL

Co to jest PESEL?

PESEL to numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności. Służy on do jednoznacznej identyfikacji osoby fizycznej, której został nadany. Od września 2011 r. numer PESEL jest również jedynym identyfikatorem, którym w kontaktach z administracją podatkową posługują się osoby nieprowadzące działalności gospodarczej i niezarejestrowane, jako podatnicy VAT.

Kto nadaje numer PESEL?

Numery PESEL nadaje wyłącznie Minister Spraw Wewnętrznych.

Dane gromadzone w rejestrze PESEL

W rejestrze PESEL gromadzone są dane:

1) obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) obywateli polskich zamieszkujących poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z ubieganiem się o polski dokument tożsamości;

3) cudzoziemców zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z:

a) uzyskaniem prawa stałego pobytu przez obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, obywatela państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i obywatela Konfederacji Szwajcarskiej,

b) uzyskaniem prawa stałego pobytu przez członka rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, obywatela państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i obywatela Konfederacji Szwajcarskiej,

c) udzieleniem zezwolenia na pobyt stały,

d) udzieleniem zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

e) uzyskaniem statusu uchodźcy,

f) uzyskaniem ochrony uzupełniającej,

g) uzyskaniem azylu,

h) uzyskaniem zgody na pobyt tolerowany,

i) uzyskaniem ochrony czasowej,

j) uzyskaniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych;

4) członków rodziny cudzoziemców zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w pkt 3 lit. e i f.

Nadanie numeru PESEL z urzędu

Artykuł 17 Ust. o ewidencji ludności stanowi

O nadanie numeru PESEL z urzędu występują odpowiednio:

1) kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia - w stosunku do dzieci osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3), urodzonych na terytorium  Rzeczypospolitej Polskiej;

2) organ gminy właściwy do zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy - w stosunku do osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 (tj. obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i cudzoziemców zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), z wyjątkiem dzieci, o których mowa w pkt 1;

3) organ wydający polski dokument tożsamości - w stosunku do osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2; tj. (obywateli polskich zamieszkujących poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z ubieganiem się o polski dokument tożsamości)

3a) organ wydający dowód osobisty - w stosunku do osób, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 (obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej);

4) organ gminy właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy - w stosunku do osób, dla których nie można ustalić organu właściwego w sposób wskazany w pkt 1-3 ustawy o ewidencji ludności.

Nadanie numeru PESEL na wniosek

Z osób, których dane gromadzone są w rejestrze PESEL, numer ten na wniosek nadaje się obywatelowi polskiemu zamieszkującemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z ubieganiem się o polski dokument tożsamości.

Zgodnie z art.7 ustawy o Ewidencji ludności

1. W rejestrze PESEL gromadzone są dane:

      1)   obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

      2)   obywateli polskich zamieszkujących poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z ubieganiem się o polski dokument tożsamości;

      3)    cudzoziemców zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

      4)    (uchylony).

2. W rejestrze PESEL mogą być gromadzone dane osób obowiązanych na podstawie odrębnych przepisów do posiadania numeru PESEL.

3. W rejestrze mieszkańców gromadzone są dane osób, o których mowa w ust. 1 i 2, które wykonały obowiązek meldunkowy na terenie danej gminy.

Osobie zobowiązanej na podstawie odrębnych przepisów do posiadania numeru PESEL numer nadaje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na jej wniosek.

Organem właściwym do przyjęcia wniosku o nadanie numeru PESEL jest organ gminy, który dokonał zameldowania na pobyt czasowy, a w przypadku braku miejsca zameldowania - organ gminy właściwy dla siedziby pracodawcy.

W razie niemożności ustalenia właściwego organu gminy - organ gminy właściwy dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. Właściwość miejscowa organu gminy do przyjęcia wniosku o nadanie numeru PESEL dotyczy osoby, której ma być nadany numer.

Osoba lub jej przedstawiciel ustawowy składa umotywowany pisemny wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi dane we wniosku (np. paszport, akty stanu cywilnego, itp.) do właściwego organu gminy. We wniosku o nadanie numeru PESEL należy podać faktyczną podstawę prawną, z której wynika obowiązek posiadania numeru PESEL. W przypadku, gdy jakiś podmiot/urząd (np. ZUS czy Urząd Skarbowy) wymaga podania numeru PESEL, powinien wskazać również przepis prawa, z którego wynika obowiązek posiadania tego numeru. Z wnioskiem o nadanie numeru PESEL może również wystąpić pełnomocnik, wówczas do wniosku należy dołączyć także stosowne pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zmiana numeru PESEL

Numer PESEL jest zmieniany w przypadku:

1) sprostowania daty urodzenia;

2) zmiany płci;

3) nadania numeru PESEL na skutek omyłki organu administracji publicznej mającej wpływ na numer PESEL lub wprowadzenia w błąd organu administracji publicznej, co do tożsamości osoby.

Organem właściwym do wystąpienia o zmianę numeru PESEL jest:

1) kierownik urzędu stanu cywilnego dokonujący w akcie urodzenia zmian, o których mowa powyżej w pkt 1 i 2;

2) organ, który wystąpił o nadanie numeru PESEL z urzędu lub przyjął wniosek o nadanie tego numeru, w przypadkach, o których mowa w pkt 3.

Organ, który wystąpił o nadanie lub zmianę numeru PESEL, powiadamia osobę o nadaniu lub zmianie tego numeru. Raz nadany numer PESEL nie może być ponownie nadany innej osobie. Osoba, której zmieniono numer PESEL, nie może posługiwać się poprzednio nadanym numerem PESEL, od chwili powiadomienia o zmianie.

Jak uzyskać numer PESEL innej osoby potrzebny np. do sprawy spadkowej?

Należy złożyć stosowny wniosek powołując się na interes prawny. Przykładowe sytuacje wskazujące na posiadanie interesu prawnego to: przysługujące wierzytelności, postępowanie sądowe w sprawie: nabycia spadku, zniesienia współwłasności, o ochronę dóbr osobistych. Wnioskodawca jest zobowiązany wskazać przepis prawa materialnego na podstawie, którego jest uprawniony do żądania danych osobowych innej osoby lub załączyć dokumenty potwierdzające ten interes. Przykłady dokumentów potwierdzających interes prawny: wezwanie sądowe, wezwanie komornicze, dokumenty potwierdzające zobowiązanie osoby, której dane mają być udostępnione wobec wnioskującego o udostępnienie danych (np. kopie umów, wezwań do zapłaty, faktur, wyroków sądowych itp.) AO/01/09/K Udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców, rejestru zamieszkania cudzoziemców, rejestru PESEL..

Czy są osoby, które mogą nie posiadać numeru PESEL?

Numer PESEL nadawany jest automatycznie przez kierownika urzędu stanu cywilnego sporządzającego akt urodzenia dla dzieci obywateli polskich i cudzoziemców zamieszkałych i urodzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których dane są gromadzone w rejestrze PESEL.

Jest pewna grupa obywateli polskich, którym numeru PESEL nie nadano. Dotyczy to przede wszystkim tych, którzy mieszkają na stałe poza granicami Polski i wyjechali z kraju przed wprowadzeniem systemu PESEL (w połowie lat 80-tych), bądź urodzili się za granicą i tu mieszkają na stałe. Osoby takie mogą otrzymać numer PESEL  składając w tym celu odpowiedni wniosek. 

Zobacz sekcje nadanie numeru PESEL na wniosek.


Nie znalazłeś informacji?